Wydarzenia

Strona główna  |  Zwiedzającym  >  Wydarzenia  >  Międzynarodowa konferencja naukowa „WIERNI PODDANI POD JEDNYM PANEM...”: LITWA I SAKSONIA W CZASACH WETTINÓW

Międzynarodowa konferencja naukowa „WIERNI PODDANI POD JEDNYM PANEM...”: LITWA I SAKSONIA W CZASACH WETTINÓW

23–24 May 2017
Palace of the Grand Dukes of Lithuania

Od czasów średniowiecza aż do naszych dni Niemcy były jednym z najaktywniejszych partnerów Litwy na arenie międzynarodowej. Spośród kilku krain historycznych Niemiec, utrzymujących ściślejsze związki z Litwą i mających istotne znaczenie dla jej dziejów, jedną z najważniejszych była Saksonia. Z Saksonią wiąże się pierwsza wzmianka o Litwie w źródłach pisanych w 1009 r., sprawa koronacji jedynego króla Litwy Mendoga w XIII w., listy wielkiego księcia Giedymina z początku XIV w., rekrutacja rycerzy zakonu krzyżackiego do walki z pogańskimi Litwinami, więzi dynastyczne Giedyminowiczów–Jagiellonów i saskich Wettinów w XV–XVI w., rozwój reformacji i konflikty religijne w XVII w. w środkowej Europie.

Szczególnie ścisłe więzi łączyły Litwę i Saksonię u schyłku XVII – w drugiej połowie XVIII w. (1697–1763), gdy w Rzeczpospolitej Obojga Narodów (państwie federacyjnym złożonym z Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego) oraz w Księstwie Saksonii panowali dwaj wspólni władcy z saskiej dynastii Wettinów – August (II) Mocny i jego syn, August III. Były to czasy, gdy we wszystkich państwach znajdujących się pod panowaniem Wettinów nadzieje na zmiany polityczne występowały obok niepowodzeń wojennych, względny spokój społeczny obok konfrontacji ugrupowań politycznych w całej Rzeczpospolitej, rozwój kulturalny obok komplikacji sytuacji międzynarodowej, paraliż niektórych struktur państwowych obok dojrzewających planów pierwszych istotnych reform.

Istniały propozycje związania Księstwa Saksonii ściślejszym sojuszem z Rzeczpospolitą Obojga Narodów lub nawet ogłoszenia Wettinów dziedzicznymi władcami Wielkiego Księstwa Litewskiego. Idea ta nie uzyskała jednak znaczniejszego poparcia szlachty. Próby zaprowadzenia innych reform – centralizacji naczelnych instytucji administracji państwowej, systemu parlamentarnego i likwidacji liberum veto, zwiększenia liczebności armii itp. – w Rzeczpospolitej próbowano wprowadzić w życie już pod koniec XVIII w.

Konstytucja 3 Maja 1791 r., która stała się kulminacją tych reform, zakładała, że tron Litwy i Polski przejmie saska dynastia Wettinów. Tym razem z inicjatywą wystąpiła szlachta Rzeczpospolitej – zwolennicy reform.

Na początku XIX w. sascy Wettinowie panowali w krótko istniejącym Księstwie Warszawskim, w skład którego wchodziła także Litwa Zaniemeńska. Ciekawe, że jeszcze sto lat później, pod koniec I wojny światowej, przedstawiciele dynastii saskiej ponownie byli rozpatrywani jako kandydaci na tron króla Litwy.

Obok związków politycznych, dyplomatycznych, dynastycznych i wojskowych Litwę i Saksonię łączyły również więzi kulturalne, artystyczne, sięgające czasów renesansu; związki te szczególnie zintensyfikowały się w epoce baroku, gdy Rzeczpospolita Obojga Narodów i Saksonia miały wspólnych władców.

W programie konferencji główny akcent będzie położony na omówienie różnych zagadnień z epoki panowania Wettinów (1697–1763). Inne aspekty dotyczące związków historycznych Litwy i Saksonii mogą jedynie uzupełnić zakres głównej tematyki.

Konferencja jest pomyślana jako naukowe wprowadzenie do międzynarodowej wystawy, która ma być zorganizowana w 2018 r. w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich wraz z Staatliche Kunstsammlungen Dresden. Wygłoszone referaty mają być opublikowane w pokonferencyjnej pracy zbiorowej wraz z katalogiem wystawy. W 2018 r. rozważane jest zorganizowanie osobnej konferencji, poświęconej historycznym związkom Litwy i Niemiec. Obie międzynarodowe konferencje naukowe i wystawa wraz z towarzyszącym jej programem kulturalnym są poświęcone setnej rocznicy odrodzenia państwa litewskiego (1918–2018).

ZAPROSZENIE (kliknij tutaj)

Organizatorzy konferencji
Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich
Państwowe Zbiory Sztuki w Dreźnie (Staatliche Kunstsammlungen Dresden)
Wydział Historyczny Uniwersytetu Wileńskiego
Zakład Historii Wielkiego Księstwa Litewskiego w Instytucie Historii Litwy

Kolegium organizacyjne konferencji
Prof. dr Dirk Syndram
Prof. dr Rimvydas Petrauskas
Doc. dr Ramunė Šmigelskytė-Stukienė
Dr Andrzej Krzysztof Link-Lenczowski
Dr Gintautas Sliesoriūnas
Dr Mindaugas Šapoka
Dr Andrei Macuk
Doc. dr Vydas Dolinskas
Dalius Avižinis
Marijus Uzorka

Oficjalne języki konferencji
Litewski i niemiecki (przekład symultaniczny)


2017-03-22
Strona główna  |  Zwiedzającym  >  Wydarzenia  >  Międzynarodowa konferencja naukowa „WIERNI PODDANI POD JEDNYM PANEM...”: LITWA I SAKSONIA W CZASACH WETTINÓW